E porotehi ana a Wairoa i te awa paruparu

He kō atu i te kōtahi rau tāngata nō te hapori o Wairoa kei te tū ngātahi ki te tohe i te whakaoranga o te awa o Wairoa. E whai ana tēnei i te whakapaunga o ngā pūtea tautoko a te Rōpu Eastland ki te hanga papa tākaro, kaua ki ngā mahi whakapai ake i te awa.

"Kāore he heneti kotahi e haere atu ana ki ngā mahi whakaora i te awa.  Kua whakapā kinotia te awa, ā, mā tērā pūtea e hapai i te kaupapa nei. Kei te tū ngā pihi o ngā tangata i kōnei mō te awa te take," ki tā te kaiwhakahaere porotehi a Michelle McIlroy.

"Kāore ahau e rata ki tērā kupu te "wadeable", e pai ake ngā mea pērā i te pai mō te inu mō te hī ika hoki," e mea ana te kaiwhakahaere porotehi takirua a Katarina Kawana.

I tērā tau, nā te āwha i pakaru ai te pāpuni wai o Waihi o Eastland Group, me te aha, i paruparutia te wai. I reira ka tau he whakaaetanga i waenga i Te Kaunihera a Rohe o Te Matau me taua kamupene ki waho kē o te kōti.

"Mehemea i tae atu rātou ki te koti ko te mutunga mai o tērā ko tētahi whaina e 75,000 tāra te whakawhiu. Kāore he hua mō mātou nō reira ko te 250,000 tāra kē tā mātou i whiwhi nei," e kī ana te Koromatua o Wairoa a Craig Little.

Ko te ia o taua kirimana, ka takoha a Eastland i te kotahi rau mano tāra hei hanga papa tākaro hōu ki Wairoa. Ka takoha hoki i te tekau mā rima mano tāra ki te hapori ia tau mō ngā tau tekau.

"Ehara mā mātou te haepapa kia tiaki i te awa kua riro mā te kaunihera o te Matau a Māui kē te kawenga kia tiaki i ngā awa me te taiao, ēngari ka taea tonu te akiaki i a rātou kia tuku pēnei mai te pūtea," e mea ana a Little.

Kāore he whakawhitiwhiti kōrero mō te kotahi rau mano tāra, ēngari i whakaae a Eastland me te Kaunihera o Wairoa, kia noho mai te tekau mā rima mano tāra hei mea tono mā ngā rōpū hapori.