Fiji PM gets a taste of Māori business

Talisa Kupenga

Kei Aotearoa nei te Pirimia o Whītī a Frank Bainimarama, he haerenga mō ngā rā e rima. I te rā nei, i Tāmaki Makaurau ia ki te toro atu ki te whare o te pakihi hī ika, a Moana Niu Tīreni. Ko te ika te kai e ngakaunuitia ana, ā, ko tana aronga ko te whakapakari i te ohanga o Whiti no te ra nei ka rongo ia i te reka o te kamupene hao ika māori nui rawa o Aotearoa.

Kua tekau tau te roa e noho mokepuihi ana te Pirimia o Fiji a Frank Bainimarama i a Aotearoa, ā, ahakoa tāna whakaae kia uru te hunga pāpāho o Aotearoa ki Fiji inaianei i aro atu ia i noho wahangū, i karo pātai kaore i tuku korero rānei i mua i tāna haerenga ki te wheketere ika o Moana Aotearoa. Ko tāna kia tiro haere ki nga pānga pākihi o konei me te wawata kia tū pakari nga pākihi ki tōna kainga.

E ai ki te māngai kāwanatanga o Te Moana nui-a-kiwa a Shane Jones, "Mo taua te Māori torutoru rawa nga manuhiri penei rawa te teitei e haere mai ana ki te mātakitaki i a tatou pānga pākihi, tuarua ko wai ka mohio? Tera pea kei reira tetahi huarahi e tae nei etahi o a tatou pākihi ki reira ta te mea kua tuwhera mai a ia I nga tatau."

Kei te hiahia a Bainimarama kia whakapakari i ngā hononga ki ngā pakihi Māori me ētahi tūranga mahi hou mo Whīti.

"Ahau e tautoko ana I te kaupapa e kiia nei ko te RSC kia tae mai nga kaimahi i nga motu kei te takiwa o te iwa mano noa iho, ehara I te mea e tini ana pera I etahi iwi ke atu e haeremai ana ki aotearoa, engari kia tae atu ki roto I nga takiwa me ata whiriwhiri nga āpiha pena e tika ana me haere nga pākihi tuatahi kit e tiki tuatahi I wā tātou mokopuna māori hei kaimahi ma ratou."

Tērā ngā āmaimai i te hononga kei waenga i a Aotearoa me Whiti i muri i te tū a Aotearoa i te panatanga a Whiti i te tau rua mano ma ono tae rawa ki te pōtitanga manapori a Bainimarama. I muri i taua pōtitanga kāre ia e hiahia ana kia tae a tīnana atu ki te hui a ngā iwi o te moana nui a kiwa. Kua waihanga ke ia i te ropū Pacific Island Development Forum engari kua whakakorea a Aotearoa me Ahitereiria.

Ahakoa te korenga o Aotearoa me Ahitereiria ma te wa tatou ka kite mena rānei ka aro mai a Bainimarama ki tētahi reo māori ki te tēpū o te PIDF.

Hei te Rāhoroi ka pōhiritia a Bainimarama ki Te Whare Kāwana ki Tāmaki, ka tuku puapua mo nga hōia, ā, ka noho ko ia ko John Key ki te mātakitaki i te whutupōro Bledisloe i mua i tāna wehenga atu i te Rātapu.