He kura tai e tatū ai te mātauranga tuku iho ki uta

Te Kuru o te Marama Dewes

Ko te whakarauora i ngā mātauranga whakatere waka taketake a te Māori te mahi a te iwi o Te Aitanga a Hauiti, mā tētahi kaipuke hēra, mā Terehauiti.

Ko tā Te Rauhuia Ngata Kutia, “Kō te mōhio me pēhea te pānui i a Tāwhiti, ko te mōhio me pēhea te pānui i a Tamanuiterā, i a Rona otia i a Matariki, te korowai o Ranginui, ko to mōhio hei āhea tātau e tere ai hei āhea noho whenua mai ai.”

He waka o mohoā nei, ā, he tūāpapa e tere ai te mātauranga ki waenga pū i te hapori.

Ko tā Tākuta Wayne Ngata o Te Aitanga a Hauiti, "Ko waenganui tēnei kaupapa, e kite ai e taea ai e tātau te whāwhā atu ētahi āhuatanga whakatere waka i waenganui i ngā mea nui i ngā mea iti e whakaterehia nei i ēnei rā."

Hei tā Te Rauhuia Ngata Kutia, “Mai i aua mahi ka puta ai ko ngā kōrero ko ngā mātauranga ko ngā mōhiotanga he oranga mātauranga mā tātau, ā, i te mea kua roa nei e ngaro ai.”

Nō te tau 2016 hangaia ai te waka nei i Tahiti, nō te tau tonu nei whakaterea ai e ngā kaumoana o Terehauiti. E rua ngā wāhanga hei whakatere i a ia ko tōna rā, kō tōna hoe, e hāngai tonu i te maru o te kaupapa o Mātangirua.

“Ka hangaia mai ngā rori ki rō whenua, ka ngaro tērā kura, ka ngaro te kura o te wai, ka ngaro te kura tai, ka noho kei kōrero noa iho hei maumahara mā tātau ka noho noa hei karakia hei waiata hei takutaku mā tātau”, te kī a Te Rauhuia.

“Ko te tātai i ngā whetū, ko te whakatere i ēnei momo waka, ka whakamoea ērā mea e rua ā ka tino rongo ka tino kite i te āhua o runga o raro i noho ai ō tātau mātua tīpuna.”

Hei tā Tākuta Wayne Ngata kei te hoki atu te Māori ki ōna ake wānanga.

“Tā te Māori ehara i te mea he whakatere waka noa nei, engari he whakatere waka i runga i te āhuatanga o te whakarauora i ngā tikanga Māori te whakarauora i tō tātau reo, o te whakarauora i ngā whakaaro Māori, i te manaakitanga o te Māori ā te Māori i ngā kaupapa Māori.”

Kei te whakarite te whānau nei kia hanga i tētahi atu waka.