He uaua te kimi tētahi mema hou mō Te Taura Whiri i te Reo Māori

Nōnanoa nei ka tohua e Te Taura Whiri i Te Reo Māori tētahi mema hōu ki tana poari, heoi, tē kitea ana tētahi toihau hōu.

Ko te take, e ai ki Te Taura Whiri tonu, ko te iti o te pūtea utu i taua tangata rā.

He take kua eke atu ki te Whare Pāremata, me te karanga a te mema o Aotearoa Tuatahi a Pita Paraone kia hāpai ake te Minita Whanaketanga Maori i tēnei take.

Tūturu e pakari haere ana te reo Māori. Heoi, ko wai tēnā e ārahi ana i wō tātou kaupapa whakatairanga i te reo, otirā e tū tekoteko ana ki Te Taura Whiri i Te Reo Maori?

Ki tā Pita Paraone, “E rapu ana mātou i tētahi tangata, wahine rānei, tino matatu ki te reo Māori, tua atu i tēnā tino matatau ki ngā mahi kāwanatanga.”

Ae mārika e mōhiotia ana he aha ngā pukenga e whāia ana. Heoi, e ai ki te toihau o mua o Te Taura Whiri, ki a Pita Paraone, ko te taupokitanga o te pūtea e taea te utu i taua tangata te raru nui.

E ai ki a Paraone, “Mōhio ana au kei reira rātou i tenei wā engari nō te itinga o te utunga, kore rātou e hiahia te whakakī i taua tūranga.”

He take tēnei i kōrerotia e te heamana o te poari o Te Taura Whiri ki te Komiti Whiriwhiri Take Māori.

I tēnei wā he rua rau mano tāra te puna utu toihau kei Te Taura Whiri. Ko te hiahia kia hikina ake ki te rua rau rima tekau mano tāra kē.

Hei tā Peeni Henare, “Ki te whai atu mātou i ngā pūkenga e hiahiatia ana e tātou hei kawe ake i te kaupapa whakahirahira o te reo Māori me whakarahi ake te utunga ki taua tangata. Koirā te tino wero ki roto i tēnei mahi, kia ōrite ai te tumuaki o Te Taura Whiri ki ngā utu o ngā tumuaki tari kāwanatanga.”

Ko Te Komihana Mahi Kāwanatanga e whakarite ana i te utu mō te toihau o Te Taura Whiri.

Kua toro ringa āwhina rātou ki te hāpai i ngā mahi rapu toihau, heoi, hei tā rātou ko te whakarite i te taumata utu kei te āhua o ētahi take pēnei i te nui o te kawenga o te mahi, me te uaua, tae rawa ki te rahi o te tahua pūtea e whakahaeretia ana e ia.

Ahakoa tēnā, e ai ki a Pita Paraone, me uru atu te Minita Whanaketanga Māori ki te whakatau tika i tēnei take. Heoi, e ai ki a Te Ururoa Flavell ehara i te pakanga māna, engari kē mā te kaitono mahi.

Ki tā Flavell, “Mēnā ka tae mai tētahi ka taea e ia te āta tō mai i te komihana ki tāna e pīrangi, nā ka pai koira te āhuatanga te kōrero mō te utu a te wā ka whakatauria e Te Taura Whiri e wai rānei ko tā rātou tangata hei kawe i ngā mahi.”

Tūturu he mahi nui kei tua mō te kaitono wikitōria, kaua ki ngā mahi mō te reo anake, engari tuatahi ki tana pākete utu.