Te Reo experts begin work on Govt’s Māori education programmes

Talisa Kupenga

He whakarite he tuāpapa mo ngā kaupapa here mātauranga Māori o Te Ahu o Te Reo Māori me Te Kawa Matakura i puta i te Tahua Pūtea, te wero ki te Minita Take Mātauranga a Kelvin Davis me ngā kāhui tohunga reo Māori. He paehere ki ngā hiahia a te Kāwanatanga kia whakamana i te reo Māori ki ngā kura i te tau 2025, ēngari e ai ki Tā Timoti Karetu tē taea pea tēnei kaupapa te eke.

E ai ki a Tā Timoti Karetu kei te taha kaiako te whakautu mena rānei ka ea ēnei kaupapa.

"Ki te kore ngā kaiwhakaako, ki te kore tātou e āwhina i ngā kaiwhakaako, ki te kore rātou e kimi mai ngā kaiwhakaako e kore wēnei kaupapa e rua e tūtuki.

Ko tā te Minita Take Mātauranga Tuarua a Kelvin Davis koira te take ka tautoko ka hapai hoki i ngā kaiako kaore ano kia eke ki te taumata ēngari he pukenga to rātou.

"Kei roto i ngā kura Auraki kei roto i ngā kura katoa. Ko tāku hiahia kia hāpaitia i a rātou. Korekau kia whakaiti kia whakahāwea ki a ratou mo to rātou koretaketanga i roto i te reo Māori. Me pēhea tātou e āwhinatia i a rātou kia tū tika ai i roto i Te Ao Māori te reo Māori ki roto i o rātou karahe."

I raro i te Tahua Pūtea he $12.5-miriona tāra i riro ki Te Ahu o te reo Māori kia pāpāho te reo Māori ki rō akomanga.

Tata ki te $2.8-miriona i whakawāteahia ki te kaupapa hou a Te Kawa Matakura kia tahuri te rangatahi e matatau ana ki te reo ki te hāpai i te mātauranga Māori.

He paehere tā ēnei kaupapa ki te kaupapa whānui o te kāwanatanga kia Māori te kite o te reo ki ngā kura hei te tau 2025. Ēngari ko Tā Karetu e kore e taea.

"Kaore pea i roto i tēra wā engari ka taea mena ka tahuri mai te Kāwanatanga ki te whakapono te Kāwantanga ki tāna e tono nei ka tutuki. Engari kaua i roto i tēra wā ki tāku titiro."

Ēngari ko te whakapono a te Minita ka taea.

"Ehara tēnei te mahi māmā noa iho engari he timatanga tēnei. Ko to mātou whainga kia whai kaha katoa ngā kaiako kia tuitui te reo Māori ki roto i ngā karaehe mai te tau 2025."

Ka whakawhaīti ngā tūtohunga a te rōpū. Ko te whakatau ka tuwhera ngā kaupapa hei te tau rua tekau.